Na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855z późn. zm.) Starosta Miński sprawuje nadzór na działalnością stowarzyszeń działających na terenie powiatu mińskiego (nie dotyczy to stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, które podlegają kontroli właściwego wojewody - art. 8 ust. 5 ustawy Prawo
o stowarzyszeniach).

Uprawnienia kontrolne starosty rozpoczynają się już w czasie procedury rejestracyjnej stowarzyszenia: sąd rejestrowy doręcza staroście jako organowi nadzorującemu odpis wniosku
o rejestrację stowarzyszenia wraz z załącznikami – statutem, listą założycieli (zawierającą imiona i nazwiska, datę i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania oraz własnoręczne podpisy założycieli) oraz protokołem wyboru komitetu założycielskiego. Organ nadzoru (starosta)
ma prawo wypowiedzieć się w sprawie tego wniosku w terminie 14 dni licząc od dnia jego doręczenia, a także przystąpić, za zgodą sądu, do postępowania jako zainteresowany (art. 13 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach).

Starosta, jako organ nadzorujący ma prawo:

1.      żądać dostarczenia przez zarząd stowarzyszenia, w wyznaczonym terminie, odpisów uchwał walnego zebrania członków (zebrania delegatów),

2.      żądać od władz stowarzyszenia niezbędnych wyjaśnień.

 

W przypadku niezastosowania się stowarzyszenia do wymagań wyżej określonych, starosta może zwrócić się do sądu z wnioskiem o nałożenie grzywny w wysokości jednorazowo nie wyższej niż 5.000 zł.

 

Jeśli starosta stwierdzi, że działalność stowarzyszenia jest niezgodna z prawem lub narusza postanowienia statutu w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2, w zależności od rodzaju
i stopnia stwierdzonych nieprawidłowości, może wystąpić o ich usunięcie w określonym terminie, udzielić ostrzeżenia władzom stowarzyszenia, wystąpić do sądu o zastosowanie następującego środka:

• o udzielenie upomnienia władzom stowarzyszenia,
• o uchylenie niezgodnej z prawem lub statutem uchwały stowarzyszenia,
• o rozwiązanie stowarzyszenia, jeżeli jego działalność wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie prawa albo postanowień statutu i nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej z prawem lub statutem.

Starosta może także wnioskować o wydanie przez sąd zarządzenia tymczasowego o zawieszeniu w czynnościach zarządu stowarzyszenia, wyznaczając przedstawiciela do prowadzenia bieżących spraw stowarzyszenia (art. 29 ust. 2 ustawy Prawo o stowarzyszeniach).

 

Jeżeli stowarzyszenie nie posiada zarządu zdolnego do działań prawnych (np. część członków zarządu zrezygnowała, a nie powołano nowych) starosta może wnioskować do sądu
o ustanowienie kuratora dla stowarzyszenia (art. 30 ustawy Prawo o stowarzyszeniach).

Zadaniem kuratora będzie doprowadzenie do zwołania w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy walnego zebrania członków (zebrania delegatów) stowarzyszenia w celu wyboru zarządu.
Do czasu wyboru zarządu, kurator będzie reprezentował stowarzyszenie w sprawach majątkowych wymagających bieżącego załatwienia.

Wynagrodzenie kuratora będzie pokrywane z majątku stowarzyszenia.

Starosta może również złożyć wniosek do sądu o rozwiązanie stowarzyszenia, w przypadku gdy:

-       liczba członków stowarzyszenia zmniejszyła się poniżej liczby członków wymaganych
do jego założenia (poniżej 15 osób),

-       stowarzyszenie nie posiada przewidywanych w ustawie władz (zarządu i komisji rewizyjnej) i nie ma warunków do ich wyłonienia w okresie nie dłuższym niż rok (art. 31 ustawy Prawo
o stowarzyszeniach).

OBOWIĄZKI STOWARZYSZENIA WOBEC SĄDU I ORGANU NADZORU
PO REJESTRACJI

Wybrany zarząd stowarzyszenia, wpisanego do rejestru, jest zobowiązany, w terminie 14 dni
od chwili jego powołania, zawiadomić o tym sąd rejestrowy oraz właściwy organ nadzoru
w właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia, podając skład zarządu i adres siedziby stowarzyszenia, oraz doręczyć zmieniony statut stowarzyszenia.

 

Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855z późn. zm.)

 

Nadzór Starosty Mińskiego nad fundacjami

Na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t. j. Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203 z późn. zm.) Starosta Miński sprawuje nadzór nad fundacjami prowadzącymi swoją działalność i mającymi siedzibę na terenie jego powiatu.

Starosta sprawuje również kontrolę nad fundacjami, które korzystają ze środków publicznych na terenie jego powiatu (art. 15 a ustawy o fundacjach).

O wpisaniu fundacji do Krajowego Rejestru Sądowego sąd zawiadamia właściwego ze względu na siedzibę fundacji starostę, przesyłając jednocześnie statut.

 

Na wniosek starosty sąd orzeka o zgodności działania fundacji z przepisami prawa i statutem oraz z celem, w jakim fundacja została ustanowiona.

Ponadto starosta, jako organ nadzoru może wystąpić do sądu o uchylenie uchwały zarządu fundacji, pozostającej w rażącej sprzeczności z jej celem albo z postanowieniami statutu fundacji lub z przepisami prawa. Organ ten może jednocześnie zwrócić się do sądu o wstrzymanie wykonania uchwały do czasu rozstrzygnięcia sprawy.

 

Jeżeli działanie zarządu fundacji w istotny sposób narusza przepisy prawa lub postanowienia jej statutu albo jest niezgodne z jej celem, starosta może wyznaczyć odpowiedni termin do usunięcia tych uchybień w działalności zarządu albo może żądać dokonania w wyznaczonym terminie zmiany zarządu fundacji.

Po bezskutecznym upływie tego terminu, albo w razie dalszego uporczywego działania zarządu fundacji w sposób niezgodny z prawem, statutem lub celem fundacji, starosta może wystąpić
do sądu o zawieszenie zarządu fundacji i wyznaczenie zarządcy przymusowego.

 

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t. j. Dz. U. z 1991 r. Nr 46, poz. 203 z późn. zm.)

 

W Starostwie Powiatowym w Mińsku Mazowieckim sprawy dotyczące stowarzyszeń i fundacji prowadzone są przez Wydział Oświaty i Promocji.